You are here

Essent = innogy = RWE, wat is er veranderd?

Submitted by WISE on Wed, 05/04/2017 - 12:14

Nog nooit gehoord van innogy? Dat kan. Innogy is een energiebedrijf dat in april 2016 werd opgericht door de Duitse energiereus RWE. Essent, met circa 2,4 miljoen klanten de grootste stroomleverancier van Nederland, is onderdeel van innogy. Dit zegt al iets over de enorme omvang van de onderneming. In Duitsland is innogy al big time bezig om de merknaam innogy te promoten. In Nederland wordt er vooralsnog voor gekozen om de ingeburgerde merknaam Essent te handhaven.

Het doel van de oprichting van innogy was om de toekomstgerichte, duurzame activiteiten van RWE onder te brengen in een nieuw vehikel en ze af te splitsen van het oude RWE dat achterblijft met de kolen- en kerncentrales. Een bad bank-constructie; het winstgevende en schone bedrijfsonderdeel wordt afgesplitst van het fossiele en radioactief stralende onderdeel dat in zwaar weer verkeert. Volgens het Financieel Dagblad was het een verfrissende ervaring voor Peter Terium. “Als topman van energiebedrijf RWE moest hij aandeelhouders jarenlang smeken om nog een beetje meer geduld te hebben met zijn kwakkelende stroomconcern. Nu staat de 53-jarige Limburger aan het roer van RWE's groene dochter innogy en staan beleggers plotseling in de rij om aandelen te kopen.”

Essent heeft bij de milieuorganisaties een slechte naam als het gaat om duurzaamheid. Ontelbare milieuprotesten zijn er in de loop van de jaren tegen de vervuilende kolen- en kerncentrales van Essent gevoerd. Het bedrijf eindigde in 2016 nog met het rapportcijfer 3 helemaal onderin de Nederlandse duurzaamheidsranking. Zou dit allemaal verleden tijd zijn?

Op bezoek bij innogy

Dat laatste beweert in elk geval Harro Homan, director corporate affairs (a.i.) van innogy tijdens een bezoek dat ik in maart ‘17 aan het bedrijf bracht. Met Homan en Chris Arthers (van Corporate Social Responsibility) zit ik aan tafel in het Essent kantoor in Den Bosch. Bereidwillig beantwoorden zij mijn vragen.

Wind, zon en retail

innogy is met de bedrijfstakken duurzame energie, retail en grid (netwerken en infrastructuur) actief in meerdere Europese landen. In Nederland zijn alleen de eerste twee bedrijfstakken vertegenwoordigd. De duurzame energie tak ontwikkelt vooral wind- en zonne-energie projecten. Er staan al innogy windparken in Nld. met een totaal vermogen van circa 295 MW (voor wie het niets zegt: dat zijn 100 flinke windmolens). De doelstelling van innogy is om de productie van windenergie in Nederland, nu zo’n 0,75 TWh, in vijf jaar te verdubbelen. In Limburg is dochterbedrijf Volta voor de Gemeente Parkstad bezig om 7.250 huishoudens van zonnepanelen te voorzien en samen met Snowworld creërt innogy een zonnepark van 8.000 zonnepanelen.

De retail-tak van innogy NL is o.a. actief met de merken Essent, Energie Direct en Powerhouse. Essent en Energie Direct zijn stroomleveranciers voor consumenten, Powerhouse levert aan bedrijven.

Kolen- en kerncentrales

Met de twee kolencentrales (Amercentrale en Eemshavencentrale) heeft innogy volgens Homan niets meer te maken, die zijn van RWE. Ook met de omstreden bijstook van biomassa in deze kolencentrales (wat officieel als groene stroom wordt aangemerkt) heeft innogy niets te maken. Hetzelfde geldt voor de kerncentrale Borssele. Die is voor 30% in handen van RWE, de overige 70% heeft het Zeeuwse energiebedrijf PZEM in bezit.

Stroometiket Essent

Sinds 2005 zijn energiebedrijven wettelijk verplicht om te vermelden welke methoden ze gebruiken voor de opwekking van de elektriciteit die ze aan hun eindafnemers leveren. Vele jaren lang was dat voor Essent een duidelijk verhaal: Essent had een reusachtige fossiele productiecapaciteit en dus een zeer grijs stroometiket. Hoe kan het nieuwe Essent, dat zich ineens als volledig groen bedrijf wil profileren, haar 2,5 miljoen klanten van groene stroom voorzien? De 200MW aan eigen windenergie zijn daar bij lange na niet voldoende voor. Arthers bevestigt dat dat vooralsnog niet gaat lukken. Voor de meerderheid van de klanten zal er toch grijze stroom moeten worden ingekocht. Momenteel is deze stroom afkomstig van RWEST (RWE Supply & Trading), het handelsbedrijf van RWE. Die fysieke elektriciteit zal deels worden gecombineerd met groene stroom certificaten (Garanties van Oorsprong / GvO’s) waarvan het grootste deel noodgedwongen uit Europese waterkracht zal komen. WISE noemt deze manier van vergroenen sjoemelstroom. Er gaat geen enkele prikkel voor de verduurzaming van ons energiesysteem van uit.

Groen denkend bedrijf met grijs denkende klanten

Slechts 30.000 Essent klanten kiezen momenteel voor Nederlandse windenergie van Essent. Die is namelijk iets duurder dan de ‘gewone’ stroom. Hier wreekt zich dat Essent zich jarenlang heeft geprofileerd als prijsvechter en dus vooral klanten heeft aangetrokken die een lage prijs belangrijker vinden dan het milieu. Essent mag dan wel ineens een duurzame koers willen varen; de klanten meekrijgen is een tweede. En toch zal dit moeten veranderen. Als innogy (Essent) zich geloofwaardig als groen energiebedrijf wil profileren zal ze al haar klanten (echt) groene stroom moeten gaan leveren.

Biogas

Er wordt nog maar heel weinig biogas in Nld. geproduceerd. Het is dus toe te juichen dat biogas volgens Homan en Arthers een belangrijk pijler van de duurzame strategie van innogy is. Op termijn wil het bedrijf ook biogas leveren aan consumenten.

In januari 2017 werd bekend dat Essent (innogy en Essent, de namen lopen hopeloos door elkaar) biogas gaat leveren aan ProRail en de NS. Een spraakmakende deal, aangezien het straks om circa tien procent van de totale groen gasproductie van Nederland gaat. Volgens de afspraken mag alleen gas worden geleverd dat uit onuitputtelijke grondstoffen afkomstig is, zoals groente-, tuin- en fruitafval, mest, rioolslib en landbouwgewassen. Ik had ook gelezen dat Essent voor dit enorme project nieuwe groen gas-productie-installaties in gebruik zou nemen en was in de veronderstelling dat Essent deze zelf zou gaan bouwen. Maar Homan legde uit dat dat niet de bedoeling was. Er worden hiervoor contracten afgesloten met zoveel mogelijk groen gas-producenten (vaak boeren met co-vergisters) en er zal ook biogas worden ingekocht op de markt. Via PPA’s (Power Purchase Agreements) en Letters of Intent wil Essent waar mogelijk helpen om de financiering van nieuwe projecten rond te krijgen. Het idee is om hiermee bij te dragen aan nieuwe investeringen aan de aanbodzijde. Wat duurzaamheidscriteria betreft stelt innogy NTA8080 certificatie als voorwaarde voor Essent PPA’s.

Onafhankelijk van RWE?

RWE heeft 77% van de aandelen van innogy. Mijn reflex is om de onafhankelijkheid van innogy onmiddellijk in twijfel te trekken. Want wie gaat er uiteindelijk over het geld, wie neemt de investeringsbeslissingen die oh zo belangrijk zijn voor de toekomst van onze energievoorziening? Chris Arthers legt een stuk op tafel waarin een paar basisprincipes in de samenwerking tussen innogy en RWE zijn samengevat. Daarin staat dat RWE geen strategische en financiële targets gaat opleggen aan innogy en dat de investeringsbeslissingen van innogy niet door RWE goedgekeurd hoeven worden. Harro Homan legt verder uit dat RWE slechts één plaats (van de 20) in de Raad van Commissarissen van innogy heeft. Is dat genoeg bewijs voor de volledige onafhankelijkheid van innogy? Ik twijfel. Een dag voor mijn bezoek had in de krant gestaan dat het Franse energieconcern Engie (ook een mega multinational, rapportcijfer duurzaamheid: 5,7) overweegt om innogy over te nemen. Stel dat dat doorgaat, wat gebeurt er dán met die mooie basisprincipes? Ik denk dat een gezonde dosis scepsis hier op z’n plek is.

Hoe duurzaam is innogy / Essent?

Natuurlijk was de uitnodiging van Homan en Arthers om te komen praten onderdeel van een charmeoffensief. Ook een kritische milieuorganisatie als WISE moet zien dat er een nieuwe wind waait bij Essent. En ja: een aantal aspecten van het nieuwe bedrijf zijn veelbelovend. Maar zolang RWE een meerderheidsaandeel in innogy bezit en de geleverde elektriciteit afkomstig is van RWE (via handelsonderneming RWEST), is het onmogelijk om Essent, slechts een merk van innogy, als écht duurzaam te beoordelen.

Elk jaar doet WISE,  samen met de Consumentenbond, Natuur & Milieu en Greenpeace,  onderzoek naar de duurzaamheid van de Nederlandse stroomleveranciers. Follow the money! – dat is ook hier een belangrijk uitgangspunt. Een dochterbedrijf wordt voor een groot deel beoordeeld op grond van de prestaties van het moederbedrijf.

Evert Nieuwenhuis vat het in een artikel in Vrij Nederland zo samen: “Essent verkoopt ook 100% Nederlandse windenergie. Op zich prima, maar RWE, het Duitse moederbedrijf van Essent, investeert lustig in fossiele energie. Daar moeten jouw groene euro’s niet terecht komen – alsof een vegetariër sojaburgers koopt van een bedrijf dat de winst investeert in megastallen.”

(Markus Schmid / WISE, maart 2017)