You are here

Is er genoeg geld voor sloop Borssele - deel 3

Submitted by WISE on Wed, 25/02/2015 - 10:44

Na publicatie van onze notitie waarin we stelden dat het maar de vraag is of de eigenaren van Borssele voldoende geld opzij zetten voor de uiteindelijke ontmanteling - naar aanleiding waarvan er door ons en door GroenLinks Zeeland aanvullende vragen werden gesteld -  wordt de puzzel stukje voor stukje gelegd. Volgens de provincie (50% eigenaar van Delta die weer voor 70% eigenaar is van de kerncentrale) is er niets aan de hand. Wij blijven op twee niveau's nieuwsgierig en bezorgd:

(1) Hoe heeft de kerncentrale berekend wat de kosten voor ontmanteling zullen zijn, en (2) Hoe komen ze aan geld om die pot (reservering) te vullen, hoe wordt er omgegaan met dat geld, waar is het?

Het antwoord op de eerste vraag is simpel en ontluisterend; op basis van theoretische modellen en inschattingen gaat de kerncentrale er van uit dat er uiteindelijk 489 miljoen euro nodig zal zijn (in 2033). Het moet beschikbar zijn in een apart gevormd fonds. Dit wordt gevuld door elke maand wat geld opzij te zetten en daarmee te sparen en te beleggen. Het probleem is natuurlijk dat eigenlijk niemand weet wat ontmanteling gaat kosten; er zijn nog maar heel weinig kerncentrales die lang in bedrijf zijn geweest ontmanteld. De weinige ervaring die wereldwijd is opgedaan leert dat het tot nu altijd meer kostte dan men van tevoren dacht (* zie onderaan). Daar houdt de kerncentrale ook rekening mee: Elke 5 jaar worden de berekeningen tegen het licht gehouden en indien nodig wordt het doelbedrag verhoogd. Die hogere kosten worden dan weer in rekening gebracht bij de eigenaren (Delta en Essent) en die rekenen het weer door in de stroomprijs. In een zeer sterk concurrende stroommarkt zal dat de bedrijven klanten kosten.

Ook over het al (of nog niet) gespaarde geld blijft onduidelijkheid bestaan: In 2004 had Borssele 145 miljoen euro gespaard voor het ontmantelingspotje. In 2012 werd wettelijk vastgelegd dat het geld voortaan door een onafhankelijke stichting moest worden beheerd. Het bestuur van die "Stichting Beheer Ontmantelingsgelden Kerncentrale Borssele" bestaat overigens uit medewerkers van de kencentrale. Onduidelijk blijft de periode tussen 2004 en 2012; Is er geld bijgekomen? Afgegaan? Is het gebruikt om de balans te versterken? Om investeringen te doen? De provincie zegt dat er in 2013 217 miljoen beschikbaar zou moeten zijn. Maar ze zegt niet of dat er ook daadwerkelijk is.... In elk geval werd in 2012 maar 80 miljoen euro overgemaakt aan de stichting. Vanaf dat moment wordt er jaarlijks 15 miljoen euro bijgestort. De resultaten van het fonds (door rente en beleggingen) zijn geheim, evenals het beleggingsbeleid.

Vragen die overblijven:

- Wat is er toch tussen 2004 en 2013 gebeurd? Als er in 2004 al 145 miljoen euro beschikbaar was, waarom is er dan in 2012 maar 80 miljoen euro overgemaakt aan de stichting? En hoe kan het dan dat er nu - volgens de provincie althans - in 2013 al 217 miljoen euro beschikbaar is? Staat dat op de rekening van de stichting of nog deels bij de kerncentrale ?

- Blijft de centrale elk jaar 15 miljoen euro storten in het fonds, ook als de centrale het slecht doet en de resultaten onder druk staan? Relevant in dit verband is het Financieel Plan 2015 van Delta dat heel duidelijk aangeeft dat ook het rendement van de kerncentrale zwaar onder druk staat. Delta heeft - mede door de slechte prestaties van de kencentrale - al een paar jaar geen divident uitgekeerd aan haar aandeelhouders (provincie en gemeenten)

- Waarom zijn de jaarstukken van de stichting niet gewoon openbaar ? Waarom wordt de stichting bestuurd door werknemers van de kerncentrale ? Wie controleert de stichting? Wat gebeurt er als de stichting op enig moment doodleuk zegt: "jongens, het is niet zo goed gegaan, we hebben absoluut niet genoeg geld"....?

- Wat gebeurt er als de kerncentrale - door een politiek besluit of een ongeluk - eerder sluit? Het benodigde bedrag voor ontmanteling zal niet lager zijn - maar het is dan nog niet beschikbaar.

(*) Het Duitse Atom Forum, de parapluorganisatie van de nucleaire industrie,verwacht dat de ontmanteling van de 33 Duitse kerncentrales zo’n 30 miljard euro zal kosten, bijna een miljard per kerncentrale. 29 Natuurlijk hangt dit af van het type reactor, van de tijd dat de reactor in bedrijf is geweest, etcetera. De ontmanteling van de Duitse reactor in Würgassen (de klus was in 2014 klaar) kostte ruim een miljard euro. Het betrof hier een  kokendwaterreactor, de exploitant zegt zelf dat de afbraak van een drukwaterreactor (zoals Borssele) iets goedkoper zal zijn. 30 Het Duitse energiebedrijf RWE gaat er ook van uit dat de kosten van ontmanteling van een reactor tussen de 500 miljoen en een miljard euro zijn; hoe langer een kerncentrale in bedrijf is en hoe meer stroom er geleverd is, hoe hoger de kosten.Johannes Teyssen, directeur van E.On, noemde op 1 december 2014  een bedrag van 14,5 miljard euro voor ontmanteling van haar zeven Duitse kerncentrales en de opslag van kernafval van die centrales.