You are here

Update sjoemelstroom debat

Submitted by WISE on Wed, 03/09/2014 - 17:27

De laatste weken is er weer volop aandacht voor sjoemelstroom. Waar beweegt het debat, en wat wil WISE?

Nadat WISE op 22 augustus 2014 een persbericht over groene stroom uit IJsland had uitgebracht, volgden een aantal publicaties in diverse media waarvan met name het bericht in de Volkskrant van 26 augustus veel aandacht kreeg. Tweede Kamerlid Jan Vos (PvdA) stelde Kamervragen aan de minister van Economische Zaken (EZ) en BNR organiseerde een radiodebat met Tweede Kamerlid Liesbeth van Tongeren (GroenLinks) en Jan Vos waarin ook Peer de Rijk (directeur WISE) aan het woord kwam. In dat debat stond de vraag centraal hoe er tegen de handel in GvO’s aangekeken wordt. Van Tongeren en Vos waren het erover eens dat het systeem van certificatie noodzakelijk en ook betrouwbaar is en keken verwijtend naar de energiebedrijven die het systeem ondermijnen door massaal certificaten te importeren. Verder ging het debat ook over de verantwoordelijkheid van de stroomverbruikers die te makkelijk kiezen voor goedkope groene stroom waarvan geen enkele prikkel voor de verduurzaming van Nederland uitgaat. De Rijk en van Tongeren pleitten daarnaast voor een verbetering van de consumenteninformatie door de certificatie van álle soorten stroom. Vreemd genoeg is het GvO systeem alleen voor hernieuwbare energie verplicht: 90% van alle stroom die in Nederland wordt geproduceerd komt uit fossiele of nucleaire bronnen. Hiervoor worden er andere, veel minder betrouwbare tracking systemen gebruikt. Komen de vervuilers er niet te gemakkelijk mee weg?

Wat wil WISE van de Rijksoverheid?

De overheid speelt een voortrekkersrol als het gaat om de Nederlandse energietransitie. Daarom is het moeilijk te verkroppen dat de Rijksoverheid, met een jaarlijks stroomverbruik van ca 1 TWh een van de grootste stroomverbruikers van Nederland, de eigen elektriciteitsverbruik ook ‘vergroend’ met sjoemelstroom. Ook de overheid maakt dus goede sier met waterkrachtcertificaten uit noordelijke landen. En dat terwijl er tegelijk miljarden worden besteed aan programma’s om de duurzame energieopwekking in Nederland te stimuleren. Al sinds december 2013 dringt WISE er bij de overheid op aan andere keuzes te maken. Als de Rijksoverheid nou zélf GvO's uit Nederlandse windparken koopt dan hebben deze al weer een beetje minder subsidie nodig en wordt de markt voor Nederlandse GvO's gestimuleerd. Minister Kamp heeft op 26 juni 2014 toegezegd hierover te “zullen spreken met het kabinet, zowel met de minister van Financiën als met de collega van I en M als met andere bewindspersonen.”. In juni j.l. heeft de Rijksoverheid weer contracten voor de stroominkoop voor de jaren 2016-17 heeft getekend. De woordvoerder Wonen en Rijksdienst (V. Hoogendoorn) gaf desgevraagd te kennen dat hierbij nog niets is vastgelegd over de wijze waarop de stroom in die jaren ‘vergroend’ zal worden. Hier ligt een kans die niet gemist mag worden.

Minister Kamp, stop sjoemelstroom!

Ondanks alle kritiek die WISE op het functioneren van de GvO handel levert – het woord sjoemelstroom is nota bene een uitvinding van de WISE campaigners – is WISE nog steeds ervan overtuigd dat de  aankoop van groene stroom zinvol is. Mits aan de volgende twee regels wordt voldaan die we van harte willen aanbevelen aan de minister.

  1. Koop Nederlandse groene stroom, liefst van een lokale aanbieder

Als een aantal grote stroomverbruikers binnenkort bewust kiest voor NLdse GvO’s ontstaat er snel krapte aan NLdse GvO’s. En dat is precies wat WISE wil. Dan zullen de volgende effecten optreden:

  • Het probleem wordt zichtbaar: Er wordt te weinig groene stroom in Nederland geproduceerd om aan de vraag te voldoen.
  • Omdat de Nederlandse GvO's snel schaarser worden gaat hun waarde omhoog. Producenten krijgen een betere prijs voor hun GvO's.
  • Nieuwe duurzame energieprojecten worden minder afhankelijk van subsidies.
  • Zo zal er van de inkoop van groene stroom op termijn wél een positieve prikkel uitgaan voor de productie van meer duurzame energie in Nederland.
  1. Maak afspraken met de stroomleverancier over de additionaliteit van de ingekochte stroom.
  • Als er niet genoeg Nederlandse GvO’s beschikbaar zijn om aan de vraag voldoen, kunnen bedrijven (of de overheid in dit geval) van stroomproducenten eisen om werk te maken van nieuwe duurzame energieopwekking. Als deze dan deels in het buitenland plaatsvindt is dat wat WISE betreft zeer acceptabel. GvO’s uit deze nieuwe installaties beschouwen wij niet als sjoemelstroom. De NS heeft begin 2014 in een toonaangevende deal met Eneco bewezen dat dit een begaanbare weg is.

Eigenlijk is het common sense: WISE ziet liever bedrijven en instellingen die er openlijk voor uitkomen dat ze grijze stroom moeten inkopen omdat er onvoldoende groene stroom in Nederland beschikbaar is (en vervolgens werken aan oplossingen voor meer duurzame energieproductie in Nederland) dan bedrijven en instellingen die zich er goedkoop vanaf maken door sjoemelstroom te kopen.

Verder wil WISE de discussie openen over de introductie van een sluitend systeem van certificering van álle soorten stroom, in vakjargon: Full Disclosure. Zwitzerland en Oostenrijk zijn de eerste landen waarin dit systeem sinds 2013 realiteit is geworden. WISE organiseert op 20 november het symposium ‘Full Disclosure’ waarop we uit eerste hand - van gastsprekers uit Zwitzerland en Oostenrijk – kunnen horen hoe dat uitpakt.

 

WISE
Door de campagne Nederlandse groene stroom? Ja graag! is WISE dagelijks in contact met Nederlandse bedrijven en instellingen om voorlichting te geven en waar nodig te duwen op groene keuzes als het gaat om de inkoop van elektriciteit. Daarnaast is WISE intensief betrokken bij het onderzoek naar de duurzaamheid van de Nederlandse stroomleveranciers en maakt WISE al sinds 2006 het jaarlijkse overzicht van de Nederlandse stroometiketten.