You are here

De zin- en onzin van jodiumtabletten

Submitted by WISE on Thu, 12/06/2014 - 10:06

Als het mis gaat in een kerncentrale kunnen er vele tientallen soorten radioactieve stoffen vrijkomen. Die kun je niet opvangen, opdweilen, neutraliseren, blokkeren of opslaan. Je kunt ze niet ruiken, proeven, horen of zien. Ze veroorzaken stralingsziekten en kanker. Mensen kunnen er zich niet goed tegen beschermen. Evacueren is eigenlijk het enige dat je kunt doen.

Er is een uitzondering; de ongewenste inname van radioactief Jodium, een van die vele stoffen, kun je voorkomen door zelf veel niet-radioactieve Jodium te slikken. De schildklier raakt verzadigd en neemt geen extra Jodium meer op. Dan moet je dus wel snel  - voordat de wolk radioactieve Jodium over je heentrekt - die gewone pillen nemen. Vandaar dat ze rond kerncentrales worden verspreid onder de bevolking. Het is nuttig voor mensen onder de 40 jaar, bij oudere mensen is de kans op het krijgen van schildklierkanker door straling heel klein en wegen de positieve gevolgen van het innemen van een Jodiumtablet niet op tegen mogelijke bijwerkingen. Er is alijd veel discussie over zin en onzin van het verstrekken van Jodiumtabletten.

Het zorgt voor onrust maar het geeft ook een vals gevoel van veiligheid; hoeveel mensen zullen denken "met die pillen ben ik beschermd tegen straling" en doen dan geen of minder moeite meer om weg te komen? Hoeveel mensen gaan in paniek op zoek naar de pillen ("waar lagen ze ook alweer") terwijl ze eigenlijk weg moeten? Geen enkele wolk radioactiviteit houdt zich aan de door de overheid gestelde norm van een keurige cirkel van 10 kilometer rond een ontploffende kerncentrale. Dus is er discussie over de vraag of niet de hele bevolking Jodiumtabletten uitgereikt zou moeten krijgen. Maar dat helpt nou niet direct om de centrale boodschap van de nucleaire industrie en de overheid ("zelfs als het misgaat zijn de gevolgen lokaal en beheersbaar") tussen de oren te krijgen... Een ingewikkeld dilemma dus voor beleidsmakers. Overigens is het hele idee dat de bevolking en de autoriteiten na een kernramp snel, adequaat en rationeel handelen nogal naief. Probeer Zeeland maar eens te ontruimen in een paar uur tijd. En hoe gaat het als de wolk naar Rotterdam trekt..?  Wordt dan het hele havengebied en de stad Rotterdam ontruimd? Wordt de petrochemische industrie dan in de steek gelaten...? In Amerika is een filmpje gemaakt over precies die vraag; hoe gaat een ontruiming in z'n werk, gaan we echt precies doen wat er vantevoren is bedacht? Als voorbeeld hebben de makers de situatie rond de kerncentrales van Indian Point genomen, vlakbij de miljoenenstad New York. In februari 2015 is besloten dat het gebied waarin de overheid jodiumtabletten verspreidt wordt vergroot tot honderd kilometer. Nu valt bijvoorbeeld heel Zeeland binnen de nieuwe zone. De nieuwe 'cirkels' zijn getrokken rond de kerncentrales in Borssele, Doel, Tihange (beide in België) en Emsland (Duitsland). Overigens is nog onduidelijk hoe de distributie van de pillen georganiseerd gaat worden.