You are here

Ongeval Borssele: catastrofaal voor Zeeland?

Submitted by WISE on Wed, 14/12/2016 - 10:25

Het Ministerie van Veiligheid en Justitie heeft 'scenarioschrijvers' aan het werk gezet om de gevolgen van een ernstig ongeval in de kerncentrale Borssele in kaart te brengen. Er wordt niet veel gezegd over de kans op een groot ongeluk, er is gekeken naar de gevolgen. Die zijn, aldus het Nationaal Veiligheidsprofiel 2016 (NVP) 'zeer ernstig'. Een paar opvallende punten: 

  • Een gebied van 100-1.000 km2 is langer dan een half jaar ontoegankelijk (niet functioneel bruikbaar en onbewoonbaar), waaronder deels dichtbevolkte gebieden.
  • Er is sprake van teruglopend toerisme en sterk teruglopende export van Nederlandse producten en het transport over routes door Nederland (o.a. Haven Rotterdam). Er zal geen sprake zijn van een formele (politieke) boycot. 
  • Er zullen geen directe slachtoffers vallen als gevolg van straling. Op basis van de geschatte blootstelling (niveau en aantallen personen) en een gemiddelde kans op overlijden binnen 50 jaar bij een bepaalde stralingsdosis komen we tot circa 500 doden vanwege het overlijden aan kanker als gevolg van straling op de lange termijn. Daarnaast mogelijk enkele tientallen doden als gevolg van de evacuatie of door zelfdoding.
  • Met name de landbouw, export en toerisme zullen ernstige gevolgen ondervinden. Ook de haven van Rotterdam en Schiphol (i.v.m. afsluiting van het luchtruim) liggen enkele dagen stil. Het imago van Nederlandse producten zal langdurig worden aangetast
  • De Nederlandse economie wordt hardt geraakt, met name de agrarische sector en in mindere mate ook het toerisme. Naar verwachting zal de schuldquote 1-3% stijgen (maximaal 5% in 4 jaar). Ook de werkloosheid zal stijgen, maar dit zal minder dan 50.000 zijn.
  • Kosten worden geschat op minimaal 50 miljard euro. ("Het is niet ondenkbaar dat de kosten boven de 50 miljard euro zullen uitkomen")  

Niet mals. Er zit echter nog wel een addertje onder het gras; bij het scenario voor een ongeluk in Borssele is uitgegaan van een bepaalde mate waarin radioactieve stoffen daadwerkelijk vrijkomen, de zogenaamde bronterm. Onder bronterm verstaat men het geheel van factoren die de samenstelling, hoeveelheid en wijze van vrijkomen beschrijven (bij ernstige reactorongevallen) van radioactieve stoffen in de biosfeer. In het scenario is de bronterm min of meer arbitrair op een bepaalde waarde gezet (STC-CON1 in het scenario) met de volgende kenmerken:

  • 24 uur na de start van het ongeval bij een kernenergiecentrale faalt de laatste barrière
  • Op dat moment vindt een lozing plaats van radionucliden, waaronder 1% van de jodiumisotopen (I-131) uit de kerninventaris.
  • In de eerste dagen en weken na het kernongeval levert dit radioactieve jodium de hoogste bijdrage aan de stralingsdosis.
  • De duur van deze emissie is vier uur.
  • Voor de effecten op de korte termijn (dagen/weken) is vooral de hoeveelheid vrijgekomen radioactief jodium (I-131) van belang en voor de lange termijn (jaren) geldt dat voor de vrijgekomen hoeveelheid radioactief cesium (Cs-137).

Ofwel; er komen in dit scenario maar heel weinig (soorten) radioactieve stoffen vrij en het lek in de reactor duurt maar vier uur. Volgens het RIVM, opsteller van het scenario, komt de zogenaamde STC-CON1 lozing "overeen met de Nederlandse maatramp en dat is de reden waarom hiervoor gekozen is". Om een eerlijker beeld te schetsen van de mogelijke gevolgen zou je op z'n minst ook nog een ander scenario moeten uitwerken. Bij een serieus ongeval is de kans immers heel groot dat er vele tientallen soorten radioactieve stoffen vrijkomen, waaronder stoffen die heel lang radioactief blijven. Ook de aanname dat het lek na 4 uur gedicht wordt is zeer optimistisch.