You are here

Staatssteun voor Borssele - maar hoeveel eigenlijk?

Submitted by WISE on Thu, 02/06/2016 - 17:26

Terwijl Minister Kamp laat weten geen Rijksgeld ter beschikking te gaan stellen pleit de Commissie Balkenende (die adviseeert over versterking van de Zeeuwse economie) voor staatssteun aan de verlieslatende kerncentrale Borssele. In het op 2 juni uitgebrachte rapport staat het zo:  

De belangrijkste problemen bestaan bij de handel- en elektriciteitsproductie. Productiebedrijf EPZ omvat o.a. de kerncentrale in Borssele en Wholesale bevat de Sloecentrale (gasgestookte centrale). De huidige lage energieprijzen maken dat beide centrales verlieslatend zijn. ..... DELTA (moet) een herstructurering doorvoeren.... Hiertoe is een plan ontwikkeld... Voor EPZ omvat dit plan een financieringsconstructie om de in principe tijdelijke periode van exploitatietekorten door te kunnen komen. Voor deze financiering is een bijdrage gevraagd aan het Rijk omdat anders EPZ de investeringskracht, waarover de regio zou kunnen beschikken (meer dan) volledig opzuigt. Het marktrisico van de centrale ligt nu bij DELTA en daarmee bij de regio. Het is voor de commissie overduidelijk dat de kerncentrale de draagkracht van de regio overstijgt en een rijksverantwoordelijkheid zou moeten zijn. Dit vraagt een coöperatieve houding van de ministeries van EZ, BZK, IenM en Financiën. Het apart zetten van de kerncentrale en het optuigen van een eigenstandige financiering met een gedeeltelijke staatsgarantie levert, indirect, een zeer significante bijdrage aan de mogelijkheden van de regio om zelf economische structuurversterking ter hand te nemen en is bovendien de beste garantie om het maatschappelijk belang (veiligheid en leveringszekerheid) inzake de kerncentrale duurzaam te borgen. 

op 2 juni werden er - als vervolg op het debat in de Tweede Kamer vorige week - nog een serie vragen gesteld over de financiele situatie van de kerncentrale. De zeer relevante vragen moeten antwoord gaan geven op de vraag die nu al bijna een jaar gesteld worden: wat zijn precies de kosten van het openhouden van Borssele? Want tot nu wordt er alleen maar beweerd dat sluiting van de kerncentrale duurder is dan doorgaan. Maar hoe wordt dat onderbouwd? Wie heeft de totale som gezien?  Op eerdere vragen van Jan Vos (PvdA) over de financiële situatie van EPZ (exploitant van de kerncentrale) antwoord Minister Kamp dat EPZ geen verlies lijdt "omdat ze de geproduceerde stroom voor een vaste prijs aan Delta en Essent verkoopt". Dus het is Delta die al een jaar of twee veel te veel geld betaalt voor de stroom die ze verplicht afneemt. Dat inzicht helpt natuurlijk niet zo veel want het blijft vestzak-broekzak. Energiebedrijf Delta geeft in haar jaarstukken over 2015 ook aan dat ze in de toekomst af wil van de contracten met EPZ. Als dat al lukt - wie gaat dan de stroom van EPZ afnemen..? Feit blijft namelijk dat de stroom uit de kerncentrale te duur is. Zo formuleert Delta dat: "Bestaande langjarige contracten die DELTA in het verleden is aangegaan... hebben in de huidige marktomstandigheden een negatieve waarde. Hierbij moet gedacht worden aan onder andere de tollingcontracten (de prijsafspraken die EPZ heeft voor de stroom met afnemers). Risicomitigatie vindt zo veel mogelijk plaats door heronderhandeling van contracten en waar mogelijk afbouw van posities en actieve monitoring en bijsturing van posities". 

De vragen die op 2 juni zijn gesteld:  

1) Kunt u een globaal inzicht geven in het financiële risico voor decentrale overheden bij verkoop of faillissement van Delta?

2) Kunt u aangeven of de decentrale overheden, die aandeelhouder van Delta zijn, het financiële risico van kerncentrale Borssele kunnen dragen?

3) Kunt u aangeven wie er verantwoordelijk is voor de ontmantelingskosten indien Delta of kerncentrale Borssele niet meer in staat zijn om te voldoen aan de betalingsverplichtingen?

4) Kunt u aangeven wat het effect is van de huidige lage rendementen op de hoogte van de afdrachten van Delta aan het ontmantelingsfonds en aan Centrale Organisatie Voor Radioactief Afval (COVRA) voor eindberging?

5) Deelt u de mening dat het ontmantelingsfonds en het fonds voor eindberging (COVRA) gelijkenis vertonen met een pensioenfonds en dat het rendement dus op gelijksoortige wijze berekend dient te worden? Zo nee, waarom niet? Zo ja, wat betekent dat voor de afdrachten van Delta aan het ontmantelingsfonds?

6) Kunt u aangeven op welke wijze geborgd is dat er voldoende financiële middelen zijn voor ontmanteling van Borssele en voor de eindberging in het geval dat kerncentrale Borssele voor 2033 gesloten wordt in verband met financiële problemen of wegens aanhoudend slechte marktvooruitzichten?

7) Klopt het dat een lening van de minister van Economische Zaken van 82 miljoen euro in 2014, die bedoeld was om in Petten de productie van medische isotopen zeker te stellen, nu wordt gebruikt om de sanering van het historische radioactief afval voor te financieren? Komt hierdoor mogelijk de continuïteit van de productie van medische isotopen in gevaar? Zo nee, waarom niet? Hoeveel gaat de afvalverwerking nu precies kosten? Is het kabinet van plan daar aan mee te betalen?

8) Welke consequentie verbindt u aan het feit dat u geen goedkeuring heeft verleend aan de financiële zekerstelling van de kerncentrale in Dodewaard, omdat eigenaar GKN naar verwachting over te weinig geld beschikt om de ontmanteling vanaf 2045 te kunnen betalen?

9) Is er al meer duidelijkheid over welke mogelijkheden er zijn om ervoor te zorgen dat GKN en haar achterliggende aandeelhouders de kosten voor ontmanteling gaan betalen, aangezien het kabinet aangeeft hiernaar te willen gaan kijken?

10) Komt de aanvulling van het Waarborgfonds Eindberging in gevaar nu het kabinet inschat dat in 2016 de COVRA een negatief vermogen heeft, terwijl de afname van de groei van het fonds tot nu toe werd aangevuld door de COVRA, de beheerder van het fonds? Zo nee, waarom niet?

11) Kunt u aangeven waarom de COVRA niet de kosten voor verwerking van het afval verhoogt om de eigen financiële huishouding op orde te krijgen, alsmede de tekorten van het Waarborgfonds Eindberging aan te kunnen vullen? Zo nee, wat is hiertegen het bezwaar?

12) Is al bekend wanneer EPZ (Borssele) een geactualiseerd ontmantelingsplan gaat aanleveren bij de Autoriteit Nucleaire Veiligheid en Stralingsbescherming (ANVS), aangezien dit In 2016 moet gebeuren en hoe wordt de Kamer daarover geïnformeerd?

13) Is er al meer duidelijkheid over datgene dat staat in de kabinetsbrief van 17 maart 2016 (Kamerstuk 25422, nr. 142), namelijk dat met de COVRA nader overleg plaatsvindt over de financiële situatie? Wat zijn de (tussentijdse) resultaten van dat overleg?

14) Kunt u een overzicht geven van de actuele financiële situatie per nucleaire installatie (en de afvalstroom), opdat de Kamer een overzichtsbeeld heeft van het geheel aan nucleaire activiteiten (en het daaruit voortkomende nucleaire afval) dat op enig moment gesaneerd moet worden, en welke eventuele financiële risico’s daar al dan niet aan verbonden zijn? Zo nee, deelt u de mening dat het voor de Kamer van belang is om een overzichtsbeeld te hebben opdat zij op een integrale wijze aan standpuntbepaling kan doen ten aanzien van dit type financiële risico’s? Zo ja, wanneer kan de Kamer dit overzicht verwachten?

15) Kunt u het eerdergenoemde overzicht laten vergezellen van een appreciatie van eventuele financiële risico’s en hoe u van plan bent om deze financiële risico’s duurzaam te dichten, opdat de belastingbetaler straks niet zal opdraaien voor de kosten maar de vervuiler in kwestie hiervoor betaalt? Zo nee, waarom niet? Zo ja, kunt u hierbij zoveel mogelijk in detail treden opdat de Kamer daadwerkelijk inzicht krijgt om welke bedragen het precies gaat, welke afspraken er al dan niet worden herzien, met welke financiële scenario’s rekening wordt gehouden en welke consequenties u hieraan verbindt?

16) Kunt u toezeggen dat u de Kamer periodiek op de hoogte houdt van de actuele situatie omtrent bovengenoemde overzichtsbeeld? Zo nee, waarom niet?

17) Ziet u toegevoegde waarde in het creëren van één fonds waarin alle betrokken bedrijven de bijdrage voor dat deel van waar zij verantwoordelijk voor zijn in storten, waarmee de middelen op één plek geconcentreerd worden en er zo meer slagkracht wordt gecreëerd om een hoger rendement te halen? Bent u bereid deze optie te onderzoeken? 

18) Bent u bereid om zo snel mogelijk in overleg te treden met de top van de betrokken overheidsinstellingen, energiebedrijven en producenten van medische producten over de huidige financiële situatie, om te bezien of er een meer integrale aanpak van het afdekken van de financiële voor ontmanteling, eindberging en verwerking/opslag mogelijk is? Zo nee, waarom niet?