You are here

RIVM in een spagaat: wat te doen bij kernramp

Submitted by WISE on Wed, 24/08/2016 - 11:39

Voorstanders van kernenergie en autoriteiten die verantwoordelijk zijn voor de veiligheid en moeten optreden bij een kernongeval zitten in een voortdurende spagaat: de kans op een ongeluk en de gevolgen daarvan bagatelliseren en tegelijk evacuatieplannen voorbereiden en oefenen, Jodiumtabletten verstrekken en steeds scherpere veiligheidseisen aan kerncentrales stellen. Het nieuwste rapport van het RIVM illustreert dit ongemak.   

Het rapport begint met het volop bagatelliseren van de mogelijke gevolgen van ernstige ongevallen in kerncentrales door bv. alleen in te gaan op cijfers van acute doden en ernstig gewonden na Fuksuhima en Tsjernobyl en door te stellen dat de meeste slachtoffers (zullen) vallen door de keuze te ontruimen en honderdduizenden mensen te evacueren. Stress, ontheemding en angst voor straling maakt meer slachtoffers dan de straling zelf. Later wordt weer erkend dat de mensen die wel zijn blootgesteld (doordat ze niet op tijd weg konden wegkomen, doordat de verspreiding van radioactieve stoffen zich niet hield aan de door de overheid bedachte keurige ronde cirkels om een besmettingsbron (kerncentrale) heen, of domweg niet werden geevacueeerd) grotere kans hebben allerlei vormen van kanker te ontwikkelen. Het rappport is uitgebracht op verzoek van Minister Schippers die aan een veel grote groep nederlanders, in een veel groter gebied (preventief) jodiumtabletten wil uitdelen. Ziehier het dilemma: als straling minder gevaarlijk is dan gedacht, waarom zou je dan beleid ontwikkelen om misschien wel een miljoen mensen te willen evacueren.... waarom zeg je dan niet gewoon; 'de kans op een ongeluk is klein en de gevolgen zijn beperkt, we hoeven helemaal niet uit te gaan van evacuaties, herhuisvestingsprogramma's, enorme afschrijvingen van een groot leefgebied, communicatieplannen, het vooraf distribueren van tabletten waarvan mensen toch niet snappen hoe ze werken, waartegen ze beschermen. Het rapport hinkt op vele gedachten en doet ook een aantal zeer dubieuze uitspraken: "De gezondheidseffecten van de lage stralingsdoses op grotere afstand van het ongevalsterrein bij een stralingsincident als Tsjernobyl en Fukushima, zijn niet of nauwelijks aantoonbaar en volgens stralingsdeskundigen klein".  En; "Een verhoogd risico op genetische effecten (erfelijke afwijkingen) ten gevolge van straling die vrijkomt bij een kernongeval, is nooit aangetoond bij mensen". 

Voor het onderzoek is gesproken met 5 dekundigen en is onderzoek gedaan onder 350 burgers. Het resultaat is een halfslachtig en verwarrend document: 'Straling is misschien minder erg dan ontruimen maar we breiden het gebied dat we eventueel gaan ontruimen na een kernongeval wel uit'...... 'De bevolking begrijpt niet precies wat ze met de jodiumtabletten aanmoeten en predistributie versterkt niet bepaald het gevoel van veiligheid maar we gaan wel miljoenen tabletten (preventief) verstrekken',..... 'Bij een kernramp komen tientallen soorten radioactieve stoffen vrij, die deels nergens door tegengehouden worden maar we raden iedereen wel aan om binnenshuis te blijven in plaats van zo snel mogelijk weg te gaan'.... 'We bereiden ons voor op, en oefenen, grootschalige evacuaties'.... 'we weten dat grootschalige evacuatie eigenlijk onmogelijk is zonder een enorme chaos met alle gevolgen vandien'... Enzovoort.

Kwalijkste gevolgen van zo'n rapport? Dat de verwarring alleen maar groter wordt en dat er beleid wordt gebaseerd op adviezen die werkelijk alle kanten opgaan. Jodiumpillen: een pijnlijk symbool van de onmogelijke opgave om je effectief te beschermen tegen gevolgen van een kernongeval.